Strona wykorzystuje pliki cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Dowiedz się więcej X

Działalność

Przygotowanie wychowanka do samodzielnego i prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie nieodłącznie wiąże się ze zdobyciem kwalifikacji zawodowych, a w perspektywie podjęciem przez niego pracy zawodowej. Stąd nauka zawodu jest integralną częścią resocjalizacji nieletnich od pierwszych dni pobytu w placówce.

Warsztaty_D
Warsztaty szkolne przy ul. Adamczyka w Raciborzu.

Historia warsztatów szkolnych związana jest nierozerwalnie z ponad 50-letnią historią całego zakładu. Praktyczna nauka zawodu zorganizowana była nawet wcześniej niż kształcenie ogólne.

W 1951r. pierwsi wychowankowie, którzy zostali umieszczeni w raciborskiej placówce pracowali przy odbudowie zniszczonego budynku, wykonując różnego typu prace budowlane, a w kolejnych latach pomagali przy dalszej adaptacji budynku dla potrzeb zakładu


Wystawa prac warsztatowych wychowanków, 1998 r.
Wystawa prac warsztatowych wychowanków, 1998 r.

W początkowym okresie lat 50-tych, m.in. ze względu na bardzo zróżnicowany poziom wykształcenia powojennego pokolenia młodzieży, jednym z celów pracy resocjalizacyjnej było jak najszybsze wyposażenie wychowanków w niezbędne umiejętności zawodowe. W tamtym czasie chłopcy uzyskiwali dyplom pracownika kwalifikowanego w zawodach: murarz, stolarz budowlany i elektromonter. Teoretyczna nauka zawodu odbywała się w ramach otwartej w 1952 r. Zasadniczej Szkoły Budowlanej, natomiast praktyczne umiejętności w zawodzie wychowankowie zdobywali w warsztatach szkolnych, które mieściły się wówczas w głównym budynku zakładu.

W kolejnych latach / od 1956 ./ kiedy to do raciborskiej placówki zaczęto przyjmować wychowanków młodszych wiekiem, nastąpiła reorganizacja szkolenia zawodowego, w miejsce szkoły zawodowej wprowadzono kursy rzemieślnicze. Początkowo były to kursy zawodu: stolarz-meblowy oraz tapicer, a od 1962 stolarz meblowy i ślusarz. Ukończenie kursu zwieńczone było uzyskaniem dyplomu czeladnika w wybranym zawodzie, po złożeniu egzaminu przed Komisją Izby Rzemieślniczej w Opolu, a po reformie administracyjnej kraju -w Katowicach.

Niezależnie od zajęć w warsztatach szkolnych starsi wychowankowie odbywali praktykę zawodową na terenie zakładów przemysłowych Raciborza m.in.: W Fabryce Obrabiarek „Rafamet”, w Fabryce Kotłów „Rafako”, w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego, Cukrowni, Betoniarni i in.

Do 1960 warsztaty szkolne znajdowały się w gmachu zakładu w miejscu obecnej sali gimnastycznej oraz w suterenach. Panująca w placówce ciasnota lokalowa oraz ciężkie warunki pracy w warsztatach spowodowały, iż Ministerstwo Sprawiedliwości wespół z dyrekcją zakładu czyniły usilne starania o pozyskanie nowych pomieszczeń na warsztaty szkolne. W 1960 roku warsztaty zostały przeniesione do pomieszczeń po dawnych pruskich stajniach przy ul. Zamkowej, oddalonych od głównego gmachu o ok. 2.5 km


Była siedziba warsztatów szkolnych przy ul. Zamkowej w Raciborzu.
Była siedziba warsztatów szkolnych przy ul. Zamkowej w Raciborzu.

W kolejnych latach, mimo iż warunki lokalowe były bardzo trudne, następował rozwój warsztatów. Wyposażane były w coraz to nowocześniejszy sprzęt, udoskonalano metody i formy szkolenia zawodowego wychowanków. Przełomowym rokiem był rok 1997, kiedy to w lipcu fala powodziowa całkowicie zalała i zniszczyła warsztaty szkolne.

Zalane warsztaty szkolne przy ul. Zamkowej, powódź 1997 r.
Zalane warsztaty szkolne przy ul. Zamkowej, powódź 1997 r.

Dzięki ogromnemu zaangażowaniu i ofiarności pracowników, a także samych wychowanków udało się pomieszczenia warsztatowe i park maszynowy doprowadzić do stanu umożliwiającego wznowienie działalności. Za trud i wkład pracy oraz wybitne osiągnięcia dydaktyczne warsztaty szkolne zostały wyróżnione w 1998 roku nagrodą specjalną Ministra Sprawiedliwości.

Po powodzi nieodzownym było podjęcie decyzji o wskazaniu nowej lokalizacji warsztatów, gdyż ze względu na stan techniczny budynku, który groził jego zawaleniem, nie nadawał się on do dłuższej eksploatacji.

Lokalizacja nowego budynku warsztatów w dzielnicy Płonia, otwartego w 2002 roku, tak jak i dotychczasowa, jest również oddalona od głównego gmachu ok.2,5 km. Pozostanie więc nadal specyfiką tutejszego zakładu, a nawet już pewnego rodzaju unikalną w skali kraju tradycją, codzienne przejście wychowanków wyłącznie pod opieką nauczycieli zawodu przez całe miasto na zajęcia warsztatowe.

Wychowankowie w drodze do warsztatów szkolnych.
Wychowankowie w drodze do warsztatów szkolnych.


Grupa warsztatowa z opiekunami.
Grupa warsztatowa z opiekunami.

Odnosząc się do historii działalności warsztatów szkolnych należy podkreślić, iż taka forma nauki zawodu- poprzez nabywanie praktycznych umiejętności w zakładach przemysłowych, w środowisku otwartym - była rzeczą niezmiernie cenną i ważną ze względów wychowawczych. Sprzyjała uspołecznianiu nieletnich, kształtowaniu w nich właściwej hierarchii wartości, w tym znaczenia pracy dla człowieka, uczyła odpowiedzialności za swoje zachowanie i efekty pracy.

 

Współpraca z raciborskimi zakładami przez wiele lat układała się bardzo pomyślnie. Została niestety ograniczona pod koniec lat 80-tych, kiedy to na skutek zmian polityczno-gospodarczo-ekonomicznych zachodzących w kraju, zakłady te przeżywały trudności finansowe. Spowodowało to konieczność redukcji zatrudnienia nie tylko etatowych pracowników, lecz także naszych wychowanków.

 

Z upływem lat zatrudniano w warsztatach coraz bardziej kwalifikowaną kadrę instruktorską i nauczycieli zawodu. W latach 50-tych i 60-tych wielu pracowników warsztatów posiadało wykształcenie zasadnicze zawodowe lub mistrzowskie. Kadra ta spełniała swoje zadania w zakresie umiejętności zawodowych, natomiast brak jej było kwalifikacji pedagogicznych. Sytuacja w chwili obecnej przedstawia się zgoła odmiennie. Wśród pracowników zatrudnionych w warsztatach szkolnych aktualnie, w przeważającej większości to osoby z wyższym lub średnim technicznym wykształceniem uzupełnionym dodatkowo o kursy pedagogiczne lub studia podyplomowe w zakresie resocjalizacji.

Zajęcia warsztatowe prowadzone są w dwunastu grupach praktycznej nauki zawodu. Celem zajęć praktycznej nauki zawodu jest wyuczenie umiejętności manualnych i nawyków do pracy indywidualnej i zespołowej. Z upływem lat zatrudniano w warsztatach coraz bardziej kwalifikowaną kadrę instruktorską i nauczycieli zawodu. W latach 50-tych i 60-tych wielu pracowników warsztatów posiadało wykształcenie zasadnicze zawodowe lub mistrzowskie. Kadra ta spełniała swoje zadania w zakresie umiejętności zawodowych, natomiast brak jej było kwalifikacji pedagogicznych. Kadra warsztatów dziś to osoby posiadające wyższe wykształcenie lub wykształcenie średnie techniczne uzupełnione o dodatkowe kursy pedagogiczne lub kwalifikacyjne. Kadrę uzupełniają pracownicy administracji i obsługi, którzy zapewniają prawidłowe funkcjonowanie warsztatów pod względem finansowym, bhp i ochrony obiektu w czasie pozaprodukcyjnym.

Warsztaty szkolne realizują wiele zamówień w zakresie wykonania regałów metalowych, szaf biurowych z płyt laminowanych, opakowań drewnianych, toczonych elementów stalowych, elementów drewnianych i stalowych dla autobusów szynowych, stolarki budowlanej itp. Wykonywane są również mniejsze zlecenia w zakresie produkcji ogrodzeń, schodów metalowych i drewnianych, krat, bram wjazdowych i garażowych.

Warsztaty wyposażone są w nowoczesny sprzęt: strugarki, piły, frezarki, szlifierki, suszarnię, prasy, wiertarki, tokarki, frezarki, piły ramowe, kuźnie, spawalnię.

W chwili obecnej warsztaty szkolne funkcjonują jako Gospodarstwo Pomocnicze przy Zakładzie Poprawczym w Raciborzu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nakłada to konieczność zapewnienia normalnej produkcji, poszukiwania kontrahentów i rynku zbytu przy równoczesnym kształceniu zawodowym wychowanków.

System szkolenia zawodowego wychowanków w ciągu lat pracy warsztatów ulegał zmianom i modyfikacjom. Miniony okres, mimo różnych trudności i przeciwności losu, w historii warsztatów należy ocenić bardzo pozytywnie. Dzięki nabytym umiejętnościom zawodowym, wypracowaniu właściwego stosunku do pracy i poczucia obowiązku wielu wychowanków podjęło pracę po zwolnieniu z placówki i do dnia dzisiejszego prawidłowo funkcjonuje zawodowo w środowisku wolnościowym.